Pêl-droed a Thegwch

Dyna ddyfyniad mwyaf enwog Shankly. Roedd yn nodweddu nwyd am y gêm a phan yn briod bron i foeseg gwaith annynol a chryn dipyn o fedr crëwyd un o’r timoedd gorau yn Lloegr, neu efallai’r byd. Ond tu hwnt i hynny mae hefyd yn taro teimlad mae’r mwyafrif o gefnogwyr pêl-droed ymroddedig yn meddiannu. Y tyb bod y gêm rhyw ffordd yn fwy na’n bywydau. Yn yr un modd ar baner enwog “Utd.Kids.Wife” a dalir i fyny gan gymdogion cyfagos Lerpwl a’i gwrthwynebydd mwyaf ffyrnig Manchester United. Dengys ein gallu anhygoel i orliwio pwysigrwydd y gêm brydferth.

Y gwir yw does dim ots fel mae’n ein cwmpasu, yn y diwedd gêm ydyw. Gwrthdyniad o’r trallodion o fywyd bob dydd. Fel y mae natur si-so’r byd pêl-droed mae un anffawd ddibwys yn dyfod yn argyfwng ac mae canlyniad da yn creu cyfnod newydd o uchafiaeth pêl-droed. Y diwylliant ‘y cwbl neu dim’ hwn sy’n ein harwain i orliwio pwysigrwydd troseddau ac anlwc ar y cae. Does dim ots pa mor wael yr ydym yn teimlo oherwydd cic gosb hwyr neu gôl wedi ei gwahardd- mae wedi rhoi anghyfiawnder i ni. Ond nid hyn yw’r gwir, nad gwir anghyfiawnder o bell ffordd.

Rwy’n dweud hyn fel person sydd wedi bod yn dyst i anghyfiawnder go iawn a’i ddynwarediad yn y byd chwaraeon. Rwyf wedi gweld o lygaid y ffynnon yr heriau a wynebwyd gan y difreintiedig. Rwyf wedi cicio pêl gyda phlant a’u hunig drosedd oedd daearyddiaeth eu geni, er hynny maent yn byw dedfryd oes o dlodi. Nid wyf yn dweud hyn yn unig oherwydd bod anghyfiawnder yn absennol o bêl-droed, ond oherwydd mae’n bodoli wrth ei chraidd. Mae’n ganolbwynt ym mob symudiad sy’n ein peri i’w felltithio a mwynhau’r ysblander clodforus o godi’r tlws.

Mewn geiriau eraill mae yna anghyfiawnder yn y byd pêl-droed a ddylai corddi ein gwaed ac mae’n gorwedd yn y cwestiwn yma- pwy greodd y bel? Pwy wnaeth lafurio dros y crys sydd ar gefn capten eich tîm?

Caiff dros 70% o beli’r byd eu creu yn Sialkot yn ninas Pakistan. Dyna oddeutu 60 miliwn yn flynyddol ac os ydych wedi prynu pêl yn ddiweddar mae’n debygol ei fod wedi dod o un o ffatrïoedd niferus y ddinas. Ystyriwch am eiliad y ffaith bydd y bêl swyddogol ar gyfer Cwpan y Byd yn adwerthu am gymaint â £100, a byddwch yn derbyn maddeuant am honni bod gweithwyr Sialkot yn gyfoethog iawn. Ond nid ydynt.

Mae pwythwr pêl-droed cyffredin yn ennill o gwmpas 50c y bêl, ac os ydynt yn dda £2.50 y dydd. I ddeall y cyd-destun nad yw’r swm yma braidd yn ddigon i brynu cinio. Heb sôn am yr amodau gweithio peryglus ac anniogelwch y swydd- mae teuluoedd yn brwydro i oroesi. Mae’n ystyriaeth hynod o ddifrifol ond mae’n ffiaidd pan yn ochr yn ochr gyda’r gost ar gyfer y crys pêl-droed diweddaraf neu’r nawdd a gynigir i sêr y gêm.

Wrth gwrs nad yw’r broblem yn unigryw i bêl-droed ac nid yw ar unrhyw gyfrif yr unig anghyfiawnder sy’n wynebu pêl-droed byd-eang. Ond wrth i’r byd ymgynnull ym Mrasil i arddangos y gorau o’r gêm brydferth, y bêl y byddant yn defnyddio sydd o bwys.

Felly os ydych yn teimlo bod eich tîm wedi’i amddifadu. Bod dim clem gan y dyfarnwr a bod yr ystlyswr yn ddall. Os oedd y bêl dros y llinell ac mai coch oedd y garden nid melyn. Os i chi’n teimlo’r rhwystredigaeth yn byrlymu a’r angen brys i iawnhau cam, mae angen i chi ei gofleidio, a’i sianelu. Gwnewch safiad dros weithwyr Sialkot.

Pêl-droed- Pwysig iawn i’r cefnogwyr. Bwyta. Cysgu. Yfed. Dadlau amdani.

Does dim amheuaeth dylai Cwpan y Byd arwain, does dim chwaraeon eraill sy’n fyd-eang. Ymrwymwch drosodd. Rhagori rhwystrau iaith i nifer ac yn darparu cyferbwynt ar gyfer eiliadau pwysicaf eu bywydau * e.e.

Ond tra bydd y Cwpan y Byd ym Mrasil yn arddangos yr hyn sy’n arbennig am bêl-droed a.y.b. fe fydd anghyfiawnder wrth ei graidd.

Oes, mae modd i bêl-droed fod yn gyffur ofnadwy. Mae’n gallu arwain at  ddicter, gwrthgyhuddiad ac i gefnu ar safbwyntiau. Ond mae hefyd yn gallu bod yn nerth anhygoel i’r gwrthwyneb.

Darllen mwy ar