Masnach Deg a Phêl Droes: ymgyrch cefnogwr pêl-droed i drawsnewid y gêm brydferth

Rwyf wedi bod yn gwylio Stoke City yn chwarae er pan oeddwn yn ddeg mlwydd oed; pan oeddwn yn fy arddegau  roeddwn yn gwerthu rhaglenni yn y ‘Victoria Ground’  ac yn bresennol rwy’n gweithio fel swyddog ar ddyddiau’r gemau  (er fy mod i’n byw yn Sir Benfro!).

Un peth nid wyf yn gallu goddef yw’r annhegwch sy’n ymwneud a phêl droed. Mae’n difetha’r gemau, hyd yn oed y tymhorau. Ond nid yw’r mwyafrif yn ymwybodol ei fod hefyd yn difetha bywydau. Wrth i ni edrych ar y gemau sydd werth biliynau o bunnoedd, a’r chwaraewyr sy’n derbyn cyflogau dros ben llestri, nid ydym yn ystyried dioddef y bobl sy’n gweithio’n galed dros ben er mwyn i’r gemau cymryd lle… y pwythwyr pêl droed.

Ym mhrifddinas cynhyrchiad y peli ym Mhakistan, ac yn bennaf mewn pentref o’r enw Sialkot, mae miloedd o bwythwyr pêl droed yn pwytho  (gyda’u dwylo) 4 i 5 pêl y dydd . Roedd llafur plant yn gyffredin yn y diwydiant, felly yn 1998 cafodd y mwyafrif o’r cynhyrchiad eu symud i ffactrïoedd i geisio dileu hyn. Ond yn anffodus roedd hyn yn broblem i’r mamau oherwydd roedd ganddynt blant i ofalu am, felly nad oeddent yn gallu gweithio.

Yn derbyn cyflog yn llai na chyflog byw, mae teuluoedd wedi eu caethiwo i dlodi, gyda rhai adroddiadau yn dweud eu bod yn derbyn cyn lleied â 22 c y bêl. Mae’r plant methu mynychu’r ysgol; does dim llety safonol, bwyd na gofal meddygol yn agos. Tybed fel yr wyf yn gallu caru fy nghymydog a chadw’n dawel am hyn? Felly ddechreuais yr ymgyrch.

Trefnodd Jamie Lloyd, cyd-sylfaenydd Fair Corp, cynhyrchiad o beli Masnach Deg er mwyn gweithredu a dileu’r erchyllter yma. Mae hyn wedi trawsnewid bywydau’r pwythwyr, eu teuluoedd a’u cymunedau. Maent yn awr yn derbyn bron dwbl eu cyflogau blaenorol, maent yn derbyn yr holl fuddion mae Masnach Deg yn sicrhau: amodau gweithio diogel sydd yn addas ar gyfer menywod sy’n gweithio, gan ddefnyddio’r dulliau gorau i’r amgylchedd.

Mae’r cymunedau hefyd yn elwa o bremiymau Masnach Deg: caiff addysg a gofal meddygol eu darparu, a benthyciadau bach ar gyfer unigolion sydd am ddechrau busnesau ynghyd a llawer mwy. Nid cyflog teg yn unig mae’r bobl yn derbyn, ond gobaith a dyfodol. Rwy’n defnyddio fy nghyflog oddi wrth Glwb Pêl Droed Stoke City i brynu peli Masnach Deg i dosbarthu i’r ysgolion a’r clybiau sy’n cefnogi’r ymgyrch.

Yn 2012 fe wnaeth y Gwir Anrhydedd, Prif Weinidog Carwyn Jones cymeradwyo’r ymgyrch yn fawr. Mae Colin Burgess pennaeth Cyfryngau Stoke City wedi bod yn gefnogol iawn heyd. Fe drefnodd lluniau swyddogol i’w defnyddio yn yr ysgolion, ac i mi gyfarfod a chwaraewyr y tîm cyntaf. O ganlyniad fe wnaeth Brek Shea feirniadu ein cystadleuaeth i Greu Logo, gyda channoedd o bobl ifanc Sir Benfro yn cymryd rhan. Fe gwrddais â saethwr Stoke Cameron Jerome ac mae o hefyd yn awyddus i gefnogi a gweld Masnach Deg ym Mhêl Droed. Rwy’n gobeithio bydd mwy o chwaraewyr a chlybiau yn cefnogi a chymryd rhan gyda’ch cymorth chi!

Diolch i gynllun grantiau Cymru Masnach Deg mae peli ychwanegol wedi eu prynu, yn ogystal â deunydd hyrwyddo sy’n cynnwys dyluniad newydd o’r logo. Rydym yn gobeithio bydd yr ychwanegion yma yn datblygu’r ymgyrch ymhellach.

Y peth gorau am bêl droed yw bod llawer o bobl yn ei garu a’i chwarae. Os ydych chi’n gysylltiedig ag ysgolion, clybiau neu’n unigolyn, gallwch gymryd rhan. Gallwch brynu Peli Masnach Deg oddi wrth Fair Corp www.thefaircorp.com. Gallwch godi ymwybyddiaeth am beli Masnach Deg, trefnu gemau neu gystadlaethau Masnach Deg neu annog eraill i gymryd rhan.

Rydym yn gobeithio rhyw ddydd  bydd pob pêl yn cael eu cynhyrchu  i safonau Masnach Deg. Mae hyn yn nod enfawr, ond mae pob cam bach yn gymorth i gyrraedd pen y daith. Gallwn wneud gwahaniaeth, gwella bywydau a difetha anghyfiawnder un bêl ar y tro!

A wnewch chi ymuno â ni os gwelwch yn dda oherwydd gyda’n gilydd gallwn wneud gwahaniaeth mawr.

Darllen mwy ar