Prifysgolion a Cholegau

Prifysgolion a Cholegau

Beth yw Prifysgol neu Goleg Masnach Deg?

Sefydliad sydd wedi addo i werthu a hyrwyddo nwyddau masnach deg yn ogystal ag addysgu eu disgyblion a staff.

I ddod yn Brifysgol neu Goleg  Masnach Deg, mae rhaid i’r sefydliad gyflawni’r  5 nod sydd wedi eu gosod gan Sefydliad Masnach Deg. Dyma’r 5 nod:

  1. Creu polisïau Masnach Deg

    Mae rhaid i Undeb y Myfyrwyr ac awdurdodau’r brifysgol/ coleg i greu polisïau Masnach Deg sydd yn ymgorffori’r 5 bwriad. Cyfrifoldeb aelod gweithredol o’r UM a chynrychiolydd o’r brifysgol neu goleg byddai i weithredu’r polisi, ac i gytuno i fod yn aelod o’r grŵp llywio Masnach Deg.

  2. Bwydydd Masnach Deg ar gael yn holl allfeydd fwyd y campws

    Bwydydd Masnach Deg ar gael i’w prynu mewn mannau prynu ar y campws ac i’w cael eu defnyddio ym mhob caffi, bwytai, tafarn ar y campws. Yn y mannau dydy hyn ddim yn bosib, mae yna ymrwymiad i ddechrau defnyddio bwydydd Masnach Deg yn y sefydliadau yma pan mae’r cyfle yn codi.

    Y bwydydd byddai’n cael eu gwerthu yw’r nwyddau sydd ar gael wedi masnachu’n deg ond sydd ar hyn o bryd dim yn cael eu gwerthu yn nwyddau Masnach Deg. Er enghraifft os bod caffi ar hyn o bryd yn gwerthu coffi  byddant yn rhwymedig i ychwanegu brand masnach deg i’w cyflenwad neu ei ailosod gyda choffi Masnach Deg. Does dim rhwymedigaeth i werthu’r math o fwydydd masnach deg os nad ydynt yn gwerthu’r bwyd yn wreiddiol, er rydym yn annog dewis ehangedig!

  3. Gweini bwydydd Masnach Deg ym mhob cyfarfod yn y sefydliad

    Gweini bwydydd Masnach Deg (e.e. coffi, te a siwgr) ym mhob cyfarfod yn ymwneud a’r brifysgol/coleg/ Undeb ac yn swyddfeydd rheoli’r brifysgol/ coleg ag undeb y myfyrwyr.

  4. Ymrwymiad i ymgyrchu ar gyfer gynyddu defnydd Masnach Deg

    Mae yna ymrwymiad i ymgyrch ar gyfer cynnydd o ddefnydd masnach Deg ar y campws. Yn enwedig mae rhai i o leiaf 3 o’r dulliau yma cael eu gweithredu ar un adeg:
    - Cynnwys erthyglau a deunydd addas ym mhapur newydd y myfyrwyr ac ar wefan y brifysgol neu goleg. Mae’n bosib hybu’r marc Masnach Deg hefyd yng nghyhoeddiadau addas er enghraifft prosbectws y brifysgol.

    - Arddangos deunydd Sefydliad Masnach Deg ar hysbysfyrddau o gwmpas y campysau, yn ogystal â phob man mae bwydydd Masnach Deg yn cael eu gwerthu.

    -Pythefnos Masnach Deg yw’r cyfle MAWR i hybu bwydydd Masnach Deg ac i gynyddu gwerthiannau, wrth i’r brifysgol/coleg wneud ymrwymiad i gynnal nifer o ddigwyddiadau yn ystod Pythefnos Masnach Deg. Byddai’r grŵp llywio ynghyd â grwpiau a chorfforaethau priodol yn gyfrifol am drefnu hyn.

  5. Sefydlu grŵp llywio Masnach Deg

    Bydd y grŵp yn cwrdd o leiaf unwaith y tymor i ystyried cynnydd yr amcanion, ac i benderfynu sut i barhau i ragori.

    Rydym yn awgrymu i’r grŵp llywio cynnwys cynrychiolydd o’r grwpiau canlynol:
    - Gwasanaeth arlwyo’r Brifysgol/Coleg

    - Awdurdod y Brifysgol/Coleg

    - Aelod gweithgar o UM

    - Gwasanaeth Arlwyo/fasnachol  UM

    - Cymdeithas UM addas

    - Aelodau arall sydd â diddordeb sydd wedi cael caniatâd gan y grŵp llywio

    Bydd yn ddisgwyliedig i’r grŵp llywio anfon adroddiad llawn i’r Sefydliad Masnach Deg, yn esbonio sut mae pob amcan wedi ei gyrraedd er mwyn ennill y statws.

    I gaw’r statws mae rhaid i grŵp llywio’r brifysgol i ddatblygu’r amcanion ac i anfon adroddiad at y Sefydliad Masnach Deg ar ddiwedd pob blwyddyn academaidd.

    Does dim trefn gywir neu anghywir sut i ymdrin â’r amcanion, bydd gan bob sefydliad ffyrdd gwahanol o weithio ac felly fyrdd gwahanol o’u hymdrin.

    Gallwch gysylltu â Chymru Masnach Deg ar gyfer cymorth a chyngor ar sut i ddechrau.

Prifysgolion a cholegau sydd â statws Masnach Deg

Darllen mwy ar